Dlaczego czuję ból, w miejscu, które nie istnieje?
Po amputacji możesz odczuwać „fantomową” kończynę – mózg nadal wysyła do niej sygnały. To normalne zjawisko, które można zrozumieć i kontrolować dzięki terapii, wsparciu bliskich i ćwiczeniom. Dowiedz się, jak radzić sobie z bólem fantomowym.
Po amputacji wiele osób doświadcza zaskakujących i często trudnych odczuć w miejscu utraconej kończyny. Dwa zjawiska, które mogą się pojawić, to kończyna fantomowa i ból fantomowy. Choć brzmią tajemniczo, pojawiają się bardzo często. Mają solidne wyjaśnienie w neurologii i są całkowicie normalne.
Kończyna fantomowa, czyli obecność tego, czego już nie ma
Kończyna fantomowa to subiektywne poczucie, że utracona część ciała nadal istnieje. Warto podkreślić, że nie dotyka ono wszystkich pacjentów. Jednak u tych, którzy jej doświadczają, może przyjmować różne formy:
- Pacjent może „poruszać” fantomową kończyną w wyobraźni. Pomimo tego, że część ciała nie istnieje, mózg nadal wysyła do niej sygnały w dokładnie ten sam sposób, jak miało to miejsce przed amputacją. To zjawisko wykorzystuje się m. in. w terapii oraz podczas nauki obsługi protez mioelektrycznych.
- Często fantom jest odczuwalny w takiej pozycji, w jakiej znajdowała się prawdziwa kończyna w chwili urazu. To ustawienie zostaje “zapamiętane” przez mózg.
- Pojawia się też zjawisko tzw. kończyny teleskopowej, czyli wrażenie pacjenta, że fantom zmienia długość – skraca się lub wydłuża.
Dlaczego tak się dzieje? Nasz mózg przechowuje reprezentację ciała w korze mózgowej, więc nawet po amputacji „szuka” brakującej kończyny. Pomimo tego, że może być to odczucie zaskakujące dla pacjenta, jest to normalny
Co możesz zrobić dla siebie w tej sytuacji?
Doświadczenie kończyny fantomowej i bólu w nieistniejącej kończynie może być trudne, ale istnieją sposoby, które pomagają sobie z tym radzić!
- Doedukuj się! Zrozumienie, że fantomowe odczucia są normalne, bardzo często pomaga zmniejszyć lęk i niepokój.
- Wykorzystaj techniki terapeutyczne! Metody, takie jak, terapia lustrzana, ćwiczenia wyobrażeniowe i fizjoterapia mogą redukować odczuwany ból i poprawiać kontrolę nad fantomem.
- Skorzystaj ze wsparcia specjalistów! Psycholog, fizjoterapeuta lub lekarz mogą wprowadzić odpowiednie metody leczenia, a w razie potrzeby – farmakoterapię.
- Poznaj inne osoby w tej samej sytuacji! Rozmowa z osobami, które przechodzą podobne doświadczenia, pozwala poczuć, że nie jesteś sam.
- Zadbaj o siebie! Pamiętaj, że odpowiednia ilość snu i aktywność fizyczna pomagają zmniejszać napięcie i ból.
- Porozmawiaj z rodziną i bliskimi!
Wsparcie najbliższych ma ogromne znaczenie w radzeniu sobie z bólem fantomowym. Otwarte rozmowy pozwalają Twojej rodzinie lepiej zrozumieć, przez co przechodzisz, a Tobie dają poczucie, że nie jesteś sam. Wsparcie społeczne działa także na poziomie psychosomatycznym – środowisko, w którym żyjemy, bezpośrednio wpływa na nasze samopoczucie i odczuwanie bólu. Świadoma rodzina może zmniejszyć stres i napięcie, które często nasilają fantomowe doznania, a wspólne rozmowy i zrozumienie wzmacniają poczucie bezpieczeństwa i kontroli nad sytuacją.
Pamiętaj – nie jesteś sam!
To doświadczenie może być trudne, ale jest powszechne i całkowicie normalne. Wiedza o tym, jak działa mózg w tej sytuacji pozwala lepiej rozumieć własne odczucia i stopniowo nad nimi panować. Pamiętaj, że większość pacjentów po amputacji doświadcza tego samego, co Ty!
Pamiętaj, że fantomy nie muszą całkowicie kontrolować Twojego życia. Dzięki wiedzy, wsparciu i regularnym ćwiczeniom możesz stopniowo nauczyć się nad nimi panować.
